Synagogi

Na przełomie wieków w Łodzi żyły obok siebie różne narodowości i współistniały przeróżne kultury. Miasto słynęło z tolerancji, a incydenty na tle ksenofobicznym były praktycznie niespotykane. Prze II wojną światową w Łodzi istniało ponad 250 różnej wielkości synagog i domów modlitwy.

Większość synagog i domów modlitewnych stanowiła prywatne bożnice, lokowane w lub obok mieszkań prywatnych. Kilka większych, bardzo okazałych synagog zniszczyli w czasie wojny Niemcy i od tego czasu nie zostały one odbudowane. Wojnę przetrwało tylko jedno miejsce modlitwy – Synagoga Reicherów przy ul. Rewolucji 1905 r. Została ona zbudowana w 1905 r. z polecenia rodziny Reicherów, a jej projekt przygotował jeden z najwybitniejszych łódzkich architektów przełomu XIX i XX w. – Gustaw Landau – Gutenteger. Obiekt przetrwał wojnę tylko dlatego, że jej ówczesny niemiecki właściciel urządził w budynku skład soli. Dziś Synagoga Reicherów to jedna z dwóch czynnych bożnic w Łodzi. Druga znajduje się na ul. Pomorskiej i została założona w 1998 r. na miejscu dawnej siedziby Gminy Wyznaniowej Żydowskiej.

Synagoga Łódź

Synagoga Reicherów w Łodzi, fot. Slav / wikipedia, licencja CC-BY-SA

Synagoga Łódź

Synagoga Reicherów w Łodzi, fot. Slav / wikipedia, licencja CC-BY-SA

Wszystkie okazałe synagogi zniszczyli w Łodzi hitlerowcy zaraz na początku wojny. Wśród nich najpiękniejsza była Dajczeszil – Wielka Synagoga, wzniesiona z inicjatywy magnatów przemysłowych Karola Scheiblera, Izraela Poznańskiego i Joachima Silbersteina. Synagoga powstała w latach 80-tych XIX w. i była przeznaczona dla najbogatszych Żydów, zasymilowanych dodatkowo z polską kulturą. Dziś przy al. Tadeusza Kościuszki Wielką Synagogę upamiętnia niewielki obelisk.

Synagoga Łódź

Wielka Synagoga w Łodzi, fot. HuBar / wikipedia, licencja CC-BY-SA

Niezwykle okazała była także Synagoga Alte Szil – główna bożnica łódzkiej gminy żydowskiej, usytuowana przy ul. Wolborskiej. Została ona wzniesiona w 1871 r. według projektu Jana Karola Mertschinga, a następnie przebudowana przez Adolfa Zeligsona. Budynek był zróżnicowany pod względem architektonicznym, można tu było wyróżnić elementy stylu bizantyjskiego, neoromańskiego i neomauretańskiego. Dziś w miejscu synagogi stoi pomnik Dekalogu.

Wielka Synagoga Łódź

Wielka Synagoga w Łodzi przed zburzeniem, licencja CC-BY-SA

VN:F [1.9.22_1171]
OCEŃ TO MIEJSCE:
Rating: 3.0/5 (3 votes cast)
Synagogi, 3.0 out of 5 based on 3 ratings

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>